Temur Shatranji شطرنج تیموری

Amir Temur shatranji

XIV asr Movarounnahr saroyida o'ynalgan ulug' shatranj: 11×10 taxta, ikki qal'a, 28 donadan iborat har bir lashkar.

🤖 Bot bilan (oflayn)

🌐 Do'st bilan (onlayn)

👥 Bir qurilmada

Ikki kishi bitta ekranda navbatma-navbat o'ynaydi.

—--:--
—--:--

Donalar, yurishlar va tarix

Temur shatranji (fors. shatranj-i kabir — «katta shatranj», ingl. Tamerlane chess) — Amir Temur (1336–1405) davrida Movarounnahr va Xurosonda o'ynalgan shatranj turi. Rivoyatlarga ko'ra, Sohibqironning o'zi sevib o'ynagan; saroy shatranjchisi Alouddin at-Tabriziy («Ali ash-Shatranjiy») bu o'yinning eng mashhur ustasi bo'lgan. Qoidalarning yagona to'liq manbai — XV asr fors qo'lyozmasi (Istanbul, «Manuscript 211»), uni H.J.R. Murray «A History of Chess» (1913) kitobida tavsiflagan.

Taxta 11×10 katak, unga qo'shimcha ikki qal'a (citadel) bor: oqning qal'asi k2 katagining o'ng tomonida, qoraning qal'asi a9 katagining chap tomonida. Har tomonda 28 dona: 11 ta piyoda va 17 ta dona. Har bir piyoda o'zi «egasi» bo'lgan donaga aylanadi.

Eslatma: manbalarda ayrim tafsilotlar (pat qoidasi, piyodalar piyodasi, vazir katagi) turlicha talqin qilinadi. Bu saytda Murray va chessvariants.org rekonstruksiyasiga asoslangan, o'ynash uchun aniq qilib belgilangan qoidalar ishlatildi (pastda).

Maxsus qoidalar

Dona ikonkalari (Shoh, Farzin, Tali'a, Asp, Rux, Pil, Piyoda): Wikimedia Commons, «Chess_*45.svg» to'plami — mualliflar Cburnett va boshqalar, CC BY-SA 3.0. Zurofa: OpenMoji 🦒 (CC BY-SA 4.0), oq/qora uslubga moslangan. Tuya, Dabbaba, Vazir, Shahzoda va Ixtiyoriy shoh — shu loyiha uchun chizilgan, xuddi shu litsenziya asosida.

Sozlamalar